Trợ Cấp Mất Việc Là Gì? Công Ty Cho Nhân Viên Nghỉ Việc Phải Trả Những Khoản Gì? Có phải trả 2 tháng lương?
Trợ Cấp Mất Việc Là Gì? Công Ty Cho Nhân Viên Nghỉ Việc Phải Trả Những Khoản Gì?
Trợ Cấp Mất Việc Là Gì? Điều Mà Mọi Doanh Nghiệp Và HR Cần Biết
Trợ cấp mất việc là một trong những khoản chi phí mà doanh nghiệp có thể phải chi trả khi người lao động nghỉ việc do thay đổi cơ cấu tổ chức, thay đổi công nghệ hoặc lý do kinh tế theo quy định của Bộ luật Lao động.
Tuy nhiên, trên thực tế rất nhiều doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa trợ cấp mất việc và trợ cấp thôi việc, dẫn đến việc tính sai quyền lợi của người lao động hoặc phát sinh tranh chấp lao động không đáng có.
Vậy khi công ty cho người lao động nghỉ việc, doanh nghiệp phải thanh toán những khoản nào? Khi nào phải trả trợ cấp mất việc tối thiểu 02 tháng tiền lương? Trường hợp chỉ có 1 hoặc 2 tháng thử việc chưa tham gia bảo hiểm thất nghiệp thì có phải trả trợ cấp mất việc hay không?
Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu đúng và áp dụng đúng quy định pháp luật lao động hiện hành.
Công Ty Cho Người Lao Động Nghỉ Việc Phải Trả Những Khoản Gì?
Khi chấm dứt hợp đồng lao động hợp pháp, doanh nghiệp cần rà soát đầy đủ các khoản phải thanh toán cho người lao động.
- Tiền Lương Và Các Khoản Thu Nhập Chưa Thanh Toán
Doanh nghiệp có trách nhiệm thanh toán đầy đủ:
- Tiền lương những ngày đã làm việc.
- Tiền làm thêm giờ (nếu có).
- Phụ cấp theo hợp đồng lao động.
- Hoa hồng bán hàng.
- Thưởng doanh số.
- Thưởng KPI theo quy chế.
- Các khoản công nợ liên quan đến thu nhập của người lao động.
Đây là nghĩa vụ bắt buộc của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động.
- Tiền Phép Năm Chưa Nghỉ
Theo Bộ luật Lao động, nếu người lao động chưa nghỉ hoặc nghỉ chưa hết số ngày phép năm thì doanh nghiệp phải thanh toán bằng tiền đối với số ngày phép còn lại.
Ví dụ:
Người lao động còn 05 ngày phép năm chưa sử dụng.
Mức lương bình quân một ngày là 500.000 đồng.
Doanh nghiệp phải thanh toán:
05 ngày × 500.000 đồng = 2.500.000 đồng.
- Trợ Cấp Thôi Việc
Trợ cấp thôi việc là khoản tiền doanh nghiệp phải trả cho người lao động có thời gian làm việc chưa tham gia bảo hiểm thất nghiệp.
Điều kiện hưởng trợ cấp thôi việc
Người lao động:
- Làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên.
- Chấm dứt hợp đồng lao động thuộc các trường hợp được pháp luật cho phép.
Cách tính trợ cấp thôi việc
Mỗi năm làm việc được hưởng:
1/2 tháng tiền lương
Công thức:
Trợ cấp thôi việc = 1/2 × Tiền lương bình quân 6 tháng liền kề × Thời gian tính trợ cấp
Lưu ý quan trọng
Thời gian tính trợ cấp thôi việc không bao gồm:
- Thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp.
- Thời gian đã được trả trợ cấp thôi việc trước đó.
Trên thực tế, khoản trợ cấp thôi việc hiện nay thường không lớn vì đa số người lao động đều đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp gần như toàn bộ thời gian làm việc.
Trợ Cấp Mất Việc Là Gì?
Trợ cấp mất việc là khoản tiền mà doanh nghiệp phải trả cho người lao động khi họ bị mất việc làm do các nguyên nhân từ phía doanh nghiệp.
Đây là khoản chi phí rất quan trọng mà doanh nghiệp cần dự trù khi thực hiện tái cơ cấu tổ chức hoặc cắt giảm lao động.
Khi Nào Doanh Nghiệp Phải Trả Trợ Cấp Mất Việc?
Theo Điều 47 Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp phải trả trợ cấp mất việc khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
Điều kiện 1: Người lao động làm việc từ đủ 12 tháng trở lên
Người lao động phải làm việc thường xuyên cho doanh nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên.
Điều kiện 2: Người lao động nghỉ việc do nguyên nhân từ phía doanh nghiệp
Bao gồm các trường hợp:
- Thay đổi cơ cấu tổ chức.
- Thay đổi công nghệ.
- Thay đổi sản phẩm.
- Cắt giảm lao động do lý do kinh tế.
- Sáp nhập doanh nghiệp.
- Hợp nhất doanh nghiệp.
- Chia tách doanh nghiệp.
- Chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
- Chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản mà không bố trí được việc làm.
Điều kiện 3: Có thời gian tính trợ cấp mất việc
Thời gian tính trợ cấp mất việc được xác định:
Tổng thời gian làm việc thực tế
Trừ (-)
Thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp
Trừ (-)
Thời gian đã được chi trả trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc trước đó.
Cách Tính Trợ Cấp Mất Việc Theo Quy Định Hiện Hành
Theo quy định:
Mỗi năm làm việc được hưởng 01 tháng tiền lương.
Tuy nhiên:
Mức hưởng tối thiểu bằng 02 tháng tiền lương.
Công thức:
Trợ cấp mất việc = Thời gian tính trợ cấp × Tiền lương bình quân 06 tháng liền kề
Nhưng nếu kết quả tính thấp hơn 02 tháng lương thì doanh nghiệp vẫn phải trả tối thiểu bằng 02 tháng tiền lương.
Khi Nào Doanh Nghiệp Phải Trả Trợ Cấp Mất Việc Tối Thiểu 02 Tháng Lương?
Đây là câu hỏi được rất nhiều HR và chủ doanh nghiệp quan tâm.
Ví dụ:
Người lao động:
- Làm việc 05 năm 06 tháng.
- Thử việc 02 tháng.
- Sau đó tham gia bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ.
Khi doanh nghiệp tái cơ cấu và cho nghỉ việc:
Tổng thời gian làm việc: 05 năm 06 tháng
Trừ thời gian tham gia BHTN: 05 năm 04 tháng
Còn lại: 02 tháng.
Theo công thức thông thường, số tiền trợ cấp mất việc gần như không đáng kể.
Tuy nhiên do pháp luật quy định mức tối thiểu là 02 tháng tiền lương nên doanh nghiệp vẫn phải trả:
02 tháng lương bình quân của 06 tháng liền kề trước khi nghỉ việc.
Ví dụ:
Lương bình quân 20 triệu đồng/tháng.
Doanh nghiệp phải trả:
20 triệu × 2 = 40 triệu đồng.
Chỉ Có 02 Tháng Thử Việc Chưa Đóng BHTN Có Phải Trả Trợ Cấp Mất Việc Không?
Câu trả lời là:
Có thể phải trả.
Nếu người lao động bị mất việc do:
- Thay đổi cơ cấu.
- Thay đổi công nghệ.
- Lý do kinh tế.
- Sáp nhập hoặc hợp nhất doanh nghiệp.
Thì doanh nghiệp vẫn phải tính trợ cấp mất việc theo quy định.
Ngay cả khi thời gian chưa tham gia bảo hiểm thất nghiệp chỉ còn 01 hoặc 02 tháng thì mức trợ cấp tối thiểu vẫn là 02 tháng tiền lương.
Đây là quy định mà rất nhiều doanh nghiệp chưa nắm rõ khi thực hiện tái cơ cấu nhân sự.
Những Trường Hợp Không Phải Trả Trợ Cấp Mất Việc
Doanh nghiệp không phải trả trợ cấp mất việc trong các trường hợp:
- Hết hạn hợp đồng lao động.
- Thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động.
- Người lao động đơn phương nghỉ việc.
- Sa thải theo quy định.
- Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật.
Trong các trường hợp này có thể phát sinh trợ cấp thôi việc hoặc không phát sinh bất kỳ khoản trợ cấp nào tùy từng tình huống cụ thể.
Doanh Nghiệp Cần Chuẩn Bị Gì Khi Cắt Giảm Lao Động?
Khi thực hiện tái cơ cấu hoặc cắt giảm nhân sự, doanh nghiệp nên chuẩn bị:
- Phương án sử dụng lao động.
- Danh sách lao động bị ảnh hưởng.
- Quyết định thay đổi cơ cấu tổ chức.
- Hồ sơ chứng minh lý do kinh tế (nếu có).
- Biên bản làm việc với tổ chức đại diện người lao động.
- Dự toán chi phí trợ cấp mất việc.
Đây là những hồ sơ thường được thanh tra lao động kiểm tra khi doanh nghiệp thực hiện cắt giảm lao động.
Kết Luận
Trợ cấp mất việc là khoản chi phí mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi thực hiện tái cơ cấu tổ chức hoặc cắt giảm lao động. Việc xác định đúng trường hợp phát sinh trợ cấp mất việc, trợ cấp thôi việc và các khoản phải thanh toán khi chấm dứt hợp đồng lao động sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế tranh chấp, tuân thủ quy định pháp luật và kiểm soát hiệu quả chi phí nhân sự.
Đối với bộ phận Hành chính Nhân sự, việc nắm vững quy định về trợ cấp mất việc là yêu cầu bắt buộc để tư vấn chính xác cho Ban lãnh đạo và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động.
